اگر به بسیاری از نقاشیها و آثار هنری بنگرید؛ میبینید که بعضی از اثر به صورت اغراقآمیز خلق شده است. در واقع هنرمندان گذشته فکر میکردند با بزرگنمایی یک چیز میتوانند در مورد آن فرهنگسازی کنند یا مخاطب را وادار کنند بیشتر به آن توجه کند.
البته این کار چندان هم اشتباه نبود و در اغلب اوقات تاثیر دلخواه به مرور نمایان میشد. اما بهمرور برخی اندیشمندان که در زمینه هنر نیز فعال بودند، ترجیح دادند در مقابله با اثرهای اغراقآمیز، به نقاشی کردن بر اساس واقعیت بپردازند و اینگونه بود که سبک نقاشی رئالیسم خلق شد. اگر دوست دارید بیشتر درباره دنیای هنر و سبکهای آن بدانید در این مقاله از گود وود همراه ما باشید تا با سبک رئالیسم آشنا شوید.
سبک نقاشی رئالیسم چیست؟
رئالیسم یا واقعگرایی، یک جنبش هنری در نقاشی است که در اواسط قرن نوزدهم میلادی در فرانسه آغاز شد و بهسرعت به سراسر اروپا گسترش یافت. این سبک در واکنش به نقاشیهای رمانتیسم و ایدئالیسم آن دوره شکل گرفت که غالباً به موضوعات افسانهای، تاریخی یا عاطفی میپرداختند.
نقاشان رئالیست به دنبال به تصویر کشیدن جهان واقعی به شکلی بیطرفانه و عینی بودند. آنها اغلب سوژههایی را از زندگی روزمره مردم عادی، بهخصوص طبقه کارگر، انتخاب میکردند تا بتوانند حقایق را به شکلی منطقی به تصویر بکشند.
تاریخچه سبک رئالیسم
ریشههای نقاشی رئالیسم را میتوان در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم جستجو کرد، زمانی که فیلسوفان و متفکران به دنبال درک عینی و علمی از جهان بودند. انقلاب صنعتی نیز نقش مهمی در ظهور رئالیسم داشت. این انقلاب منجر به تغییرات سریع اجتماعی و اقتصادی شد و بسیاری از هنرمندان را بر آن داشت تا زندگی و کار طبقه کارگر را به تصویر بکشند.
گوستاو کوربه (1819-1865) نقاش فرانسوی را به طور گسترده بهعنوان پدر رئالیسم میشناسند. نقاشیهای او، مانند “سنگ شکنها” (1849) و “تشییع جنازه در اورنان” (1865)، تصاویری بیطرفانه و اغلب بیرحمانه از زندگی طبقه کارگر ارائه میدادند.
سبک نقاشی رئال در اواخر قرن نوزدهم به سایر نقاط اروپا، از جمله ایالات متحده، آلمان و روسیه گسترش یافت و در هر کشور، ویژگیهای خاص خود را بر اساس فرهنگ و تاریخ آن کشور توسعه داد.
رئالیسم تأثیر عمیقی بر هنر و ادبیات داشت. این سبک به هنرمندان کمک کرد تا به دنیای اطراف خود با بینشی جدید نگاه کنند و واقعیتهای زندگی روزمره را به تصویر بکشند. رئالیسم همچنین زمینهای را برای ظهور جنبشهای هنری بعدی مانند امپرسیونیسم و پست امپرسیونیسم فراهم کرد.
و در نهایت نقاشی رئالیسم همچنان یک سبک محبوب است. امروزه، بسیاری از هنرمندان معاصر از این سبک برای به تصویر کشیدن تجربیات و دیدگاههای خود در مورد جهان استفاده میکنند.
ویژگی های نقاشی های سبک رئالیسم
شاید از خودتان بپرسید در میان آثار مختلف چطور میتوان سبک یک اثر را تشخیص داد؟ چون مطمئنا آثار مشهوری که امروزه شاهد آن هستیم همه از یک سبک نیستند. مثلا در مقاله سبک نقاشی امپرسیونیسم گفتیم که هنرمند با ترکیب رنگ روی بوم سعی میکند زوایای مختلفی از نور و سایه را ایجاد کند. خوشبختانه در مورد سبک نقاشی رئالیسم نیز ویژگیهای بارزی دیده میشود که بهراحتی میتوان آن را سایر سبکها متمایز کرد.
- توجه به جزئیات: نقاشان رئالیست تلاش میکردند تا سوژههای خود را با دقت و ظرافت هرچه تمامتر به تصویر بکشند. آنها به جزئیات لباس، اشیا و محیط اطراف توجه زیادی میکردند.
- استفاده از نورپردازی طبیعی: نقاشان رئالیست از نور طبیعی برای ایجاد حس عمق و واقعیت در نقاشیهای خود بهره میبردند.
- رنگهای واقعی: آنها از رنگهای واقعی برای به تصویر کشیدن دنیای واقعی استفاده و از اغراق در رنگها پرهیز میکردند.
- ترکیببندی ساده: نقاشیهای رئالیستی معمولاً ترکیببندی سادهای دارند و خبری از عناصر بصری پیچیده یا تزئینات اضافی نیست.
مشهورترین هنرمندان سبک نقاشی رئالیسم
از قرن هجده که جامعه با این سبک آشنا شد، هر روز شاهد خلق آثار متعدد در سطوح مختلف بودیم که امروزه نیز در جهان شهرت خود را حفظ کردهاند. یکی از سبکهایی که در مقاله انواع سبک نقاشی به آن اشاره کردیم، همین سبک رئالیسم در نقاشی بوده است. از مشهورترین هنرمندان سبک نقاشی رئال میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
گوستاو کوربه
این هنرمند که در سالهای (1819-1865 ) زندگی میکرده جزو پیشگامان سبک رئالیسم در نقاشی بوده است که اغلب او را بهعنوان پدر این سبک میشناسند. به تصویر کشیدن زندگی روزمره مردم عادی، بهخصوص طبقه کارگر، با لحنی بیپرده و اغلب بیرحمانه با استفاده از رنگهای تیره و زمینی برای ایجاد حس واقعگرایی جزو رویکردهای این هنرمند بود.
ژان فرانسوا میله

ژان فرانسوا میله (1875-1814) با به تصویر کشیدن زندگی و کار کشاورزان و روستاییان با حس سختی و زیبایی و با استفاده از رنگهای روشنتر و فضایی بازتر نسبت به کوربه موفق شد آثار بی بدیلی را در سبک نقاشی رئالیسم خلق کند. مشهورترین اثر این هنرمند نقاشی خوشه چینان (1857) است.
ونوره دومیه
انوره دومیه (1808-1879) نقاش و هنرمند فرانسوی با استفاده از کاریکاتورهای طعنهآمیز برای انتقاد از نابرابریهای اجتماعی و فساد سیاسی سعی کرد بر زندگی طبقه پایین جامعه تمرکز کند و آثاری چون واگن سوم (1863) را از سبک نقاشی رئال به جای بگذارد.
جان اورت میلر
رئالیسم آمریکایی جان اورت میلر (1889-1813) در به تصویر کشیدن طبیعت وحشی و زندگی روستایی آمریکا با استفاده از جزئیات دقیق و واقعگرایانه مهارت خاصی داشت. مشهورترین اثر این نقاش پرندهباز(1871) است.
آشغ جانسون
آشغ جانسون یکی از هنرمندان رئالیسم آمریکایی (1866-1815) بود که زندگی روزمره مردم عادی آمریکا را با لحنی طنز و گاه گزنده، به کمک رنگهای روشن و فضایی شاد به تصویر میکشید و توانست آثاری مثل دختر با بادبادک (1854) را خلق کند.
ادوارد مانه

نقاش فرانوسی ادوارد مانه (1883-1832) توانست با استفاده از نور و رنگ برای ایجاد حس فوری و گذرا، پلی بین رئالیسم و امپرسیونیسم ایجاد کند و به موضوعات روزمره و مدرن بپردازد. مشهورترین اثر این هنرمند ناهار در چمنزار (1863) است.
نقاشی رئالیسم به چند زیر شاخه تقسیم میشود؟
معمولا هر سبکی پس از ظهور مطابق خلاقیت و سلیقه هنرمندان با کمی تغییر همراه بوده است که آن را زیرشاخه همان سبک نامگذاری میکردهاند. این تغییرات گاهی مربوط به نحوه کشیدن و گاهی نیز مربوط به استفاده از ابزار متفاوت بودند.
امروزه نیز با وجود ابزارهای متنوع امکان ظهور خلاقیت در هنرمندان بسیار بیشتر از قبل است. مثلا تصور کنید بتوانید میز کار خود را به دست بگیرید و برای پیدا کردن سوژه، هرجایی بروید. تعجب نکنید! اگر سری به صفحه میز نقاشی گود وود بزنید بهتر متوجه منظور ما از میز تاشو خواهید شد.
در سبک رئالیسم نیز چندین زیرشاخه خلق و معروف شد:
- رئالیسم سوسیالیست (از شوروی سابق): حوزه فعالیت این نقاشی عموما سیاست و زندگی مردم کارگر بود.
- فتو رئالیسم: که در رسم آن از یک عکس کمک گرفته میشود و نقاشی باید کاملا مشابه همان عکس باشد.
- هایپر رئالیست: که به معنی واقعگرایی افراطی است باعث میشود نقاشی به حدی طبیعی باشد که شما فرق واقعیت و نقاشی را به سختی تشخیص دهید.
- سوپر رئالیست: این سبک تا حد زیادی اشاره به طبیعی بودن اثر هنری و تناسب بین چهره و اجزا مختلف نقاشی دارد.
- برخی سبک ناتورالیسم (نقاشی واقعگرا از طبیعت مثل ایوان شیشکین نقاش روسی) را نیز در این دسته قرار میدهند.
اگر جزو افرادی هستید ترجیح میدهید نقاشی هایپر رئال را با ابزار سیاه و سفید اجرا کنید؛ میزهای طراحی گود وود میتواند جلوی آسیبهای فیزیکی شما را بهمرورزمان بگیرند. در صفحه میز تحریر مدلهایی را میبیند که به صورت استاندارد و مطابق با قد و نیاز شما طراحی شدهاند.
برای موفقیت در هر سبکی؛ گود وود بهترین ابزار را در اختیار شما قرار خواهد داد
چه در سبک رئالیسم فعالیت کنید یا در سبک رمانتیسم؛ حتما برای شما هم پیش آمده که گاهی دنبال ابزاری بگردید که دور از تکلف، در سادهترین شکل ممکن طراحی شده باشد. گود وود جزو مجموعههای پیشگام در طراحی و تولید ابزار مینیمال در نقاشی بوده که همواره سعی کرده محصولات باکیفیتی را در اختیار مصرف کننده قرار دهد.
سوالات متداول
آیا در ایران نیز هنرمندی با سبک رئال کار کرده است؟
بله افرادی چون استاد کمال الملک، استاد مرتضی کاتوزیان جزو مشهورترین نقاشان سبک رئالیسم در داخل کشور بودهاند.
چطور میتوان در خلق نقاشی سبک رئالیسم موفق عمل کرد؟
زمانی که از ظواهر عینی فراتر بروید و به دنبال نمایش حقایقی از روابط انسانی و با محیط پیرامونشان باشید، نقاشی رئال در اثر شما به خوبی نمایان میشود.
اولین نمایشگاههای رسمی سبک رئالیسم در چه سالهایی برگزار شد؟
اولین نمایشگاه توسط جنبش رافائلی در سال 1849 در آکادمی سلطنتی برگزار شد.